Altana ogrodowa to idealne rozwiązanie dla osób, które pragną zmienić swój ogród w wyjątkowe miejsce spotkań. Liczba możliwych rozwiązań sprawia, że każdy znajdzie projekt pasujący do własnej przestrzeni. Jednak co to jest altanka w świetle prawa budowlanego? Kiedy potrzeba pozwolenia na jej budowę? Na co warto zwracać uwagę? Poniżej odpowiadamy na 5 najważniejszych pytań!
Altanka – co to jest? Definicja
W polskiej legislacji brakuje definicji altany ogrodowej. Wspomina się ją jedynie w art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o prawie budowlanym (Dz. U. 1994 Nr 89 poz. 414 z późn. zm.), gdzie zaliczana jest do „wolnostojących parterowych budynków”. Potocznie jednak uznaje się ją za konstrukcję z zadaszeniem, ale bez murów oraz nieprzylegającą do innych obiektów. Rolę ścian pełnią przeważnie ażurowe panele mające na celu ochronę przed warunkami atmosferycznymi. W odróżnieniu od domków ogrodowych nie mają one fundamentów ani instalacji wewnętrznych. Z powodu braku oficjalnego rozgraniczenia między altaną, a np. budynkiem gospodarczym, ostateczna ocena kwalifikacji obiektu często zależy od interpretacji organów administracyjnych.
Co należy wiedzieć? Przepisy prawa budowlanego
Pomimo braku dokładnej definicji, przepisów dotyczących altan ogrodowych w polskim prawie budowlanym nie brakuje. Jeżeli planowana konstrukcja ma powierzchnię większą niż 35 m2, trzeba pamiętać o uzyskaniu zgody na jej budowę. Wzór wniosku na pozwolenie można pobrać oraz później złożyć we właściwym starostwie powiatowym.
Nieduże projekty o powierzchni ponad 25 m2 wymagają jedynie zgłoszenia. Budowy jeszcze mniejszych obiektów nie trzeba zgłaszać, należy jednak pamiętać o trzymaniu się ogólnych wytycznych, aby nie zostały one uznane za typ budynku objęty innymi prawami. Najważniejsze, aby obiekt był wolnostojący i nie przylegał do ścian domu – w przeciwnym wypadku, może zostać uznany za wiatę lub jeszcze inny budynek gospodarczy.
Należy pamiętać też, że łączna powierzchnia dobudówek ogrodowych stojących na jednej działce jest ograniczona – 2 altany o powierzchni do 35 m2 na każde 500 m2 terenu.
Brak zawiadomienia odpowiednich organów (w przypadku, kiedy zgłoszenie lub pozwolenie jest wymagane) może skutkować uznaniem konstrukcji za samowolę budowlaną i, co za tym idzie, nakazem rozbioru obiektu.
Gdzie powinna stanąć altanka? Lokalizacja
Usytuowanie altany zależy od rodzaju działki, na której ma się ona znaleźć. W przypadku ogrodów działkowych należy trzymać się wytycznych Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców. Jej regulamin przewiduje, że konstrukcja nie powinna znajdować się bliżej niż 3 m od granicy parceli, niezależnie od rozmiaru.

W przypadku budowy obiektu bez fundamentów na działce prywatnej takie ograniczenia również istnieją. Altana jest wtedy traktowana jako obiekt małej architektury ogrodowej. Szczegółowe warunki określa tu Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Odległości, które muszą spełniać takie obiekty to:
- 4 metry – od granicy do ściany altany zwróconej ku granicy. Może na ścianie tej wtedy znajdować się wejście do altany lub okna.
- 3 m – od granicy do ściany altany zwróconej ku granicy. Nie może na ścianie tej wtedy znajdować się wejście do altany oraz okna.
- 1,5 m – od granicy działki jeśli sąsiad usytuował na swojej działce w takiej samej odległości taki sam obiekt.
Przed rozpoczęciem konstrukcji, należy też dokładnie sprawdzić obowiązujący działkę miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego znajdujący się w biurze wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
Jak wygląda altanka, a jak wygląda wiata? Różnice
Podobnie jak altana, wiata nie ma określonej definicji w polskim prawie. Obie konstrukcje często są ze sobą mylone, chociaż różni je pewna zasadnicza cecha. Altana musi być obiektem wolnostojącym, natomiast wiata przylega do muru domu pojedynczym bokiem i sama nie ma co najmniej jednej ściany.
Jak dbać o altankę? Konserwacja
W okresie letnim altana nie wymaga pielęgnacji innej niż regularne sprzątanie. Jednak aby odpowiednio przygotować ją na sezon zimowy, należy zabezpieczyć konstrukcję przed wilgocią. W tym celu można wykonać następujące zabiegi:
- Impregnacja drewna (w przypadku altan drewnianych),
- Izolacja podłogi (np. matami antypoślizgowymi, dywanami czy folią),
- Uszczelnienie dachu,
- Zabudowa otwartych przestrzeni (np. panelami z pleksi).
Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu altany można cieszyć się nią również w deszczową, wietrzną, a nawet śnieżną pogodę.
Altanka – o czym warto pamiętać?
W powyższym tekście odpowiedzieliśmy na 5 pytań najczęściej nurtujących osoby myślące o budowie altany. Odpowiednio dobrana i wzniesiona konstrukcja jest nie tylko dodatkową przestrzenią relaksu, ale może też stać się nowym sercem ogrodu. Nie pozostaje więc już nic innego, jak pamiętając o obowiązujących regułach, zabrać się za planowanie altanki!